Güç ve Data Kabloları Aynı Kanala Konur mu? Seperatör ve Ayrım Kuralları

Kısa cevap: Evet, ama gelişigüzel değil. Güç ve data kabloları aynı kablo kanalında taşınabilir; bunun için kanal içinde topraklı metal bir seperatörle fiziksel ayrım yapılması ve kablo tiplerine uygun ayrım kurallarına uyulması gerekir. Aksi halde data hatlarında parazit, hata ve hız düşüşü yaşanabilir; farklı gerilim seviyelerindeki kabloların karışması da güvenlik sorunu yaratır.

Sorun nereden kaynaklanıyor?

Akım taşıyan bir güç kablosu çevresinde elektromanyetik alan oluşturur. Özellikle yüksek akımlı hatlar, frekans sürücülü motorların besleme kabloları ve harmonik içeren yükler, yanından geçen bakır data kablolarına girişim yapabilir. Etki, kablolar arasındaki mesafe azaldıkça ve birlikte gittikleri boy uzadıkça artar. Fiber optik kablolar elektromanyetik girişimden etkilenmez; ancak mekanik koruma ve bükülme yarıçapı için onların da ayrı tutulması iyi bir uygulamadır.

Ayrım mesafesi neye göre belirlenir?

Bilgi teknolojisi kablolaması ile güç kabloları arasındaki ayrım, Avrupa'da EN 50174-2 standardında ele alınır. Standart, gerekli ayrım mesafesini sabit tek bir sayı olarak vermez; data kablosunun ayrım sınıfına (ekranlı/ekransız yapısına), güç devrelerinin sayısına ve tipine ve iki kablo grubu arasında metal bir bariyer olup olmadığına göre belirler. Pratikteki en önemli sonuç şudur: kablolar arasına topraklı metal bir ayırıcı konduğunda gereken mesafe belirgin şekilde azalır. Kesin değerler projede kullanılan kablo tiplerine göre standarttan alınmalıdır.

Metal seperatör: aynı kanalda iki ayrı bölme

Seperatör, kablo kanalının içine boylamasına yerleştirilen ve kanalı iki (veya daha fazla) bölmeye ayıran metal bir parçadır. Güç kabloları bir bölmede, data kabloları diğerinde ilerler. Seperatörün etkili olması için:

• Hat boyunca kesintisiz olmalı, dönüş ve ek noktalarında boşluk bırakılmamalı,
• Kanal gövdesiyle birlikte topraklanmalı,
• Yüksekliği, kabloların bir bölmeden diğerine taşmasını engelleyecek kadar olmalıdır.

SeperatörAğır Hizmet Seperatör

Ayrı kanal mı, seperatörlü tek kanal mı?

Kablo sayısı fazla, güç hatları yüksek akımlı veya sürücü beslemeli ise güç ve data için ayrı kanallar en temiz çözümdür; kanallar tavanda U profil üzerinde farklı katlarda taşınabilir. Kablo sayısı az, güzergâh dar ve hat kısa ise seperatörlü tek kanal yer ve maliyet tasarrufu sağlar. Her iki durumda da doldurma oranı her bölme için ayrı hesaplanmalıdır; bkz. doldurma oranı rehberi.

Uygulama ipuçları

• Kesişimler dik açıyla: Güç ve data güzergâhlarının kesişmesi gerekiyorsa 90° açıyla kesiştirin; paralel ilerleme boyunu kısaltın.
• Kaynakları uzak tutun: Trafo, pano, motor ve sürücülerin yakınından data güzergâhı geçirmekten kaçının.
• Ekranlı kablo ve topraklama: Ekranlı data kablolarının etkinliği, ekranın doğru topraklanmasına bağlıdır.
• Etiketleme: Bölmeleri ve kanalları kalıcı olarak etiketleyin; sonradan yanlış bölmeye kablo çekilmesini önler.
• Sürekliliği koruyun: Kanalın elektriksel sürekliliği ve topraklaması, seperatörün işlevi için de gereklidir. Topraklama rehberi